7 đốt sống cổ: Cấu tạo, đặc điểm và tầm quan trọng

7 đốt sống cổ là bộ phận rất quan trọng trên cơ thể giữ nhiệm vụ nâng đỡ phần đầu và chi phối các hoạt động xoay, lắc của cổ. Tuy nhiên không phải ai cũng nắm rõ kiến thức về cấu tạo, đặc điểm của 7 đốt sống cổ nên việc chăm sóc, bảo vệ cơ quan này còn nhiều hạn chế dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Cấu tạo của 7 đốt sống cổ

Cột sống cổ của cơ thể người được cấu tạo từ 7 đốt sống cổ, chúng được đánh số thứ tự từ C1 đến C7, 7 đốt sống này nằm liền kề và ghép lại với nhau thành hình chữ C. Điểm bắt đầu của 7 đốt sống cổ nằm ở ngay dưới xương sọ. Điểm cuối là đốt sống giao với đỉnh ngực của vai (chính là đốt sống ngực kí hiệu T1).

7 đốt sống cổ

Cấu tạo của bộ phận này được chia thành hai vùng là cột sống cổ cao và cột sống cổ thấp.

  • Cột sống cổ cao gồm có 2 đốt C1 (đốt đội) và C2 (đốt trục). Chúng có cấu tạo trục xoay, không có đĩa đệm, giữ nhiệm vụ chủ yếu là vận động cho đầu và cổ, khác hẳn với 5 đốt sống còn lại.
  • Cột sống cổ thấp: Là 5 đốt sống còn lại, từ vị trí C3 đến C7, với cấu tạo thân đốt sống phía trước và phần cung đốt sống ở phía sau.

Đặc điểm 7 đốt sống cổ

Đặc điểm chung

  • Thân đốt sống cổ đều có hình thái dẹt về chiều ngang, phía sau mỏng hơn phía trước
  • Phần cuống cung đi ra từ phía sau của một bên mặt thân đốt sống
  • Các mỏm gai đốt sống xẻ đôi, có một lộ ngang để động mạch đốt sống đi qua. Trong lỗ ngang này là vị trí nằm của tủy sống
  • Lỗ đốt sống có hình tam giác, kích thước rộng hơn lỗ đốt sống ở đoạn ngực và đoạn sát lưng

Tóm lại đặc điểm chung của 7 đốt sống cổ là đều có lỗ ngang ở dọc đốt sống.

Đặc điểm riêng

Đốt sống cổ C1

Đốt sống này còn được gọi là đốt sống đội, có cấu tạo như một vòng xương gồm có khung trước và khung sau nối với nhau nhờ các khối bên. Đốt sống này không có phần thân.

Hố khớp trên của đốt sống tiếp giáp với lồi cầu xương chẩm. Hố khớp dưới nối với xương trục đốt sống cổ số 2. Ở phần trước cung đốt sống cổ số 1 có nhô lên một củ được gọi là củ trước. Phía sau cũng có hố răng khớp với mỏm răng của đốt sống cổ số 2. Cung sau của đốt sống C1 có một rãnh nhỏ để động mạch trong đốt sống đi qua.

Đốt sống cổ C2 (được gọi là đốt sống trục)

C2 là đốt sống dày và chắc khỏe nhất trong đoạn đốt sống cổ. Từ phần thân đốt sống có một mỏm nhô lên được gọi là mỏm răng. Vị trí này được xem là thân đốt sống đội, dính vào đốt sống trục để tạo thành trục xoay cho đốt sống đội thực hiện chức năng quay, lắc,..

Đốt sống cổ số C3 – C6

Đây là 3 đốt sống cổ liền nhau không điển hình vì các đặc điểm đều cơ bản giống với các đốt sống khác trên cột sống.

  • Thân đốt sống khá dày, có hình trụ nằm ngay phía trước của đốt sống. Có nhiệm vụ chịu tải trọng của một đốt sống. Ở giữa các đốt sống phần này có đĩa đệm có vai trò giảm chấn trong các hoạt động thường ngày.
  • Vòm của đốt sống có cấu tạo quấn quanh tủy sống hướng về phía sau cột sống, phần cuống kết nối với đoạn thân đốt sống. Gồm có 2 lớp màng và 2 lớp cuống
  • Diện khớp: Mỗi đốt sống cổ đều có một cặp diện khớp nằm ở giữa cuống và ở mỗi bên lớp đệm vòng đốt sống. Nó được lót bằng một lớp sụn trơn, có nhiệm vụ hạn chế sự chuyển động giữa 2 đốt sống liền kề

Riêng đốt sống cổ số C4 có một mỏm ngang lồi to ra thành củ cảnh. Nếu bộ phận này có độ phình lồi quá mức sẽ chèn ép lên động mạch cảnh chung.

Đốt sống cổ số C7 (đốt sống lồi)

Theo đặc điểm giải phẫu, đốt sống cổ C7 có phần mỏm gai dài nhất trong đoạn đốt sống cổ. Chúng ta có thể cảm nhận được bằng cách sờ vào cục lồi sau gáy. Đốt sống này nằm ở vị trí dưới cùng của đốt sống cổ, nối với đỉnh của cột sống ngực T1. Do đó nó thường có đặc điểm chuyển tiếp giữa đốt sống ngực và cổ.

Phần lỗ nang của đốt sống này khá nhỏ, nhiều trường hợp không có lỗ nang này.

Tầm quan trọng của 7 đốt sống cổ

Tuy chỉ là một đoạn ngắn trên cột sống nhưng 7 đốt sống cổ giữ vai trò rất quan trọng đối với chức năng hoạt động cũng như sức khỏe của một con người. Cụ thể, tầm quan trọng của bộ phận này như sau:

Bảo vệ tủy sống

Tủy sống là một bó dây thần kinh chạy dài từ não xuống cột sống cổ và cột sống ngực. Kết thúc ở phần cột sống thắt lưng. Tủy sống giữ nhiệm vụ truyền dẫn tín hiệu từ não bộ xuống phần thân dưới và dẫn truyền dẫn tín hiệu ngược lại. Nếu tủy sống không được bảo vệ sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp, giảm khả năng vận động, mất cảm giác chi, bại liệt, dẫn đến các bệnh về tim mạch, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Tầm quan trọng của 7 đốt sống cổ

Nâng đỡ đầu và duy trì các chuyển động của đầu, cổ

Trọng lượng phần đầu dao động khoảng 4,5 – 6kg và cột sống cổ là bộ phận chịu trách nhiệm nâng đỡ bộ phận này. Ngoài ra nó còn chi phối đến hoạt động xoay chuyển và phạm vi chuyển động của vùng đầu, cổ.

Tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình lưu thông máu

Các chỗ liên hợp trong cột sống được ví như một lối đi cho các động mạch tuần hoàn máu lên não và bảo vệ hệ thần kinh cũng như các mạch máu. Nếu đốt sống cổ bị tổn thương sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình này. Người bệnh sẽ gặp phải một số triệu chứng như: Thiếu máu não, đau vùng cổ vai gáy, tê bì chân tay,…

Hỗ trợ hoạt động của mạch đốt sống

Mạch đốt sống là cơ quan có diện tích khá lớn, có nhiệm vụ cung cấp máu lên hầu hết phần não nằm ở thùy sau. Trong khi đó hệ thống mạch này lại phải đi qua các lỗ mỏm ngang của đốt sống cổ. Do đó, khi cột sống cổ bị chấn thương sẽ gây ra hiện tượng chèn ép mạch, thiếu máu não, thiếu oxy,… có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ và tử vong.

Trên đây là một số thông tin về cấu tạo, đặc điểm và tầm quan trọng của 7 đốt sống cổ trên cơ thể. Hy vọng đã đem đến bạn đọc thêm nhiều kiến thức hữu ích để bảo vệ cơ quan này tốt hơn. Chúc mọi người nhiều niềm vui!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *