Chấn thương cột sống nguyên nhân và kế hoạch chăm sóc

Chấn thương cột sống là một dạng tổn thương thường hình thành do tai nạn trong lao động, tai nạn giao thông, chơi thể thao. Khi gặp phải tình trạng này, người bệnh cần được đưa tới cơ sở y tế và cấp cứu kịp thời. Vậy làm thế nào để phát hiện, xử trí và chăm sóc đúng cách cho người bị chấn thương cột sống? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Nguyên nhân gây chấn thương cột sống

Nguyên nhân gây hiện tượng chấn thương cột sống có thể được kể đến như:

  • Tai nạn khi tham gia giao thông.
  • Các tai nạn trong lao động như ngã giàn giáo, ngã thang,… khiến đốt sống bị vỡ, xẹp, lún.
  • Các tai nạn trong khi chơi thể thao, đặc biệt là các môn thể thao mạnh, mạo hiểm như bóng đá, đua ngựa, đua xe, võ thuật, xiếc,…
  • Do các tai nạn trong luyện tập quân sự, gây ra bởi súng đạn, bom nổ,…
  • Do người bệnh có ý chủ động muốn tự tử, treo cổ cũng có thể bị gãy đốt sống cổ.

chấn thương cột sống

Triệu chứng chấn thương cột sống

Những triệu chứng dưới đây là dạng điển hình cho bất kỳ chấn thương cột sống nào:

  • Suy giảm hoặc mất hoàn toàn khả năng đi lại, vận động.
  • Mất cảm nhận từ các tác động bên ngoài như cảm giác đau, lạnh, nóng.
  • Không kiểm soát được hoạt động của bàng quang và ruột, khiến người bệnh mất tự chủ trong việc đại tiện, tiểu tiện.
  • Có sự co thắt hoặc hoạt động phản xạ.
  • Suy giảm chức năng sinh lý, giảm ham muốn tình dục, ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng sinh sản và tình cảm vợ chồng.
  • Có triệu chứng tê, đau như bị châm chích do các rễ thần kinh tại tủy sống đang bị tổn thương.
  • Nhiều trường hợp bị ho, khó thở hoặc thậm chí là ho ra máu, dịch tiết của phổi.

Bên cạnh đó, bạn cần lập tức đến bệnh viện nếu gặp phải các dấu hiệu gồm:

  • Đau nặng phần lưng hoặc đầu cổ và thường bị tái phát.
  • Mất chức năng vận động và phối hợp giữa các phần của cơ thể, thậm chí nghiêm trọng hơn là tê liệt hoàn toàn.
  • Tường bị tê bì, nửa hai bàn tay, chân và các ngón tay chân.
  • Gặp trở ngại trong việc giữ thăng bằng cơ thế.
  • Sau chấn thương cột sống, nhiều người bệnh trở nên mệt mỏi và khó thở, hơi thở yếu ớt.
  • Vùng cột sống có thể là lưng hoặc cổ bị biến dạng so với cấu tạo ban đầu, chẳng hạn như bị xoắn hoặc lệch sang vị trí kỳ lạ.

Ngoài ra, chấn thương vùng cột sống còn gây nên tình trạng liệt một phần hoặc liệt hoàn toàn tứ chi, hai chi dưới.

Chấn thương cột sống có nguy hiểm không?

Tình trạng chấn thương cột sống thường gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho tủy sống, chẳng hạn như:

  • Rối loạn cảm giác: Người bệnh có biểu hiện rõ rệt của việc bị mất khả năng cảm nhận, cảm giác tại vùng phía dưới tủy sống bị chấn thương. Triệu chứng nhận biết gồm đau nhức, tê bì hoặc các vết thương phát sinh do nằm lâu một chỗ.
  • Chứng rối loạn hoặc mất vận động: Khi bị chấn thương cột sống, đặc biệt là tại vị trí vùng cột sống tại thắt lưng, ngực, người bệnh có nguy cơ bị mất khả năng kiểm soát vận động của hai chi dưới hoặc tổn thương cổ gây mất vận vận động tại hai chân và hai tay. Bạn có thể bị teo cơ, khô khớp, cứng khớp, co cứng cơ, teo cơ, mất trương lực, nghiêm trọng hơn là rỗng tủy hay loãng xương.
  • Ngoài ra, trường hợp bị chấn thương cột sống có thể gặp các rối loạn về thần kinh thực vật gồm đổ nhiều mồ hôi, rối loạn thân nhiệt, rối loạn phản xạ chủ động, hạ huyết áp, rối loạn chức năng tiểu và đại tiện, tắc nghẽn tĩnh mạch do tụ máu, biến chứng về hệ hô hấp,..

Điều trị chấn thương cột sống

Tùy vào thể trạng, mức độ nặng nhẹ và vị trí cột sống bị tổn thương của mỗi bệnh nhân khác nhau mà có phương pháp điều trị khác nhau. Tuy nhiên, người bệnh cần phải được phát hiện và cấp cứu kịp thời.

  • Thuốc Tây y, vật lý trị liệu là các phương pháp điều trị bảo tồn tác động tới hệ thần kinh vùng cột sống được áp dụng cho các trường hợp bệnh ở thể nhẹ.
  • Đối với những bệnh nhân chấn thương cột sống nặng, trường hợp dùng thuốc và điều trị bảo tồn không hiệu quả sẽ phải cân nhắc sử dụng phương pháp phẫu thuật can thiệp ngoại khoa.
  • Dùng các loại thuốc giảm đau thường mang lại tác dụng tức thời, nhanh chóng. Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc thật kỹ về việc uống thuốc giảm đau lâu dài, chúng có khả năng gây hại, làm suy giảm chức năng thận, gan.

chăm sóc chấn thương cột sống

Điều trị chấn thương bằng phương pháp phẫu thuật cần có một số lưu ý bởi có một số hạn chế như sau:

  • Tình trạng có thể chuyển biến xấu, sinh đau viêm nếu cơ thể người bệnh không đáp ứng và thích nghi với các thiết bị lắp ghép mới trong cơ thể.
  • Thời gian hồi phục lâu, có thể là vài tuần hoặc vài tháng.
  • Có nguy cơ cao bị nhiễm trùng và các biến chứng nguy hiểm.
  • Phẫu thuật có thể khiến cho các vận động viên phải từ bỏ đam mê của mình và khả năng hồi phục lại như ban đầu là vô cùng thấp.

Chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống

Sau khi người bệnh đã được thì sẽ được tiến hành chăm sóc sức khỏe và phục hồi lại các chức năng vận động như trước hoặc hướng dẫn sử dụng dụng cụ hỗ trợ khác như nẹp, nạng, xe lăn,… đối với những trường hợp đã bệnh nhân bị mất khả năng hồi phục lại như ban đầu, giúp họ tự tin trở lại với cuộc sống thường ngày mà không cần sự giúp đỡ của người khác.

  • Về thể trạng: Cơ thể người bệnh cần được thực hiện các biện pháp nhằm ngăn ngừa hiện tượng da bị viêm loét do chèn ép, nằm một chỗ lâu ngày. Đây là việc vô cùng quan trọng, bạn có thể sử dụng đệm nước, đệm hơi với mục đích chống loét hiệu quả. Đồng thời nên thường xuyên cho bệnh nhân thay đổi tư thế nằm ít nhất 1-2 tiếng/lần để giúp da luôn được khô thoáng, sạch sẽ, hạn chế đè ép và cũng kịp thời phát hiện các vùng da bị viêm loét để xử lý, điều trị kịp thời.
  • Về chức năng hệ tiết niệu: Bạn nên cung cấp đủ nước, ít nhất là 2 lít/ngày cho bệnh nhân. Những trường hợp đang trong giai đoạn bị choáng tủy, có sử dụng liệu pháp đặt ống thông tiểu cần thực hiện việc thông tiểu khoảng 4 giờ/lần. Tiếp đó, y tá có thể hướng dẫn người bệnh phương pháp thông tiểu ngắt quãng tại nhà sau khi đã xuất viện cùng các bài tập khôi phục chức năng của bàng quang và cách phát hiện dấu hiệu nhiễm khuẩn đường tiết niệu sớm.
  •  Về chức năng hệ tiêu hóa: Bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cần thiết trong mỗi bữa ăn bao gồm canxi, vitamin C, D, chất xơ,… có trong rau xanh, thịt, cá,… Bên cạnh đó, người bệnh nên tập luyện thể thao thường xuyên, đi đại tiện vào một khung giờ cố định và tập tự chủ động kiểm soát cơn đại tiện.
  • Chế độ vận động: Nhằm ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm và các tổn thương thứ cấp ở người bị chấn thương cột sống chẳng hạn như nhiễm khuẩn hô hấp, viêm loét, hoại tử da, nhiễm trùng đường tiết niệu, khô cứng khớp, teo cơ, tụ máu ở tĩnh mạch, biến dạng cột sống,… Bệnh nhân cần xây dựng và kiên trì rèn luyện cơ thể bằng các bài tập ho, tập thở, tập cử động, di chuyển cơ thể đúng tư thế bắt đầu từ giường, tập tại chỗ cho đến khi di chuyển ở xe lăn, luyện thăng bằng cơ thể, ngồi, hoặc tập cùng với dụng cụ hỗ trợ.

Có thể thấy, chấn thương cột sống là căn bệnh có tiên lượng vô cùng phức tạp với các mức độ khác nhau. Vì vậy, nếu bạn xuất hiện các dấu hiệu bất thường và nghĩ đó là chấn thương cột sống, hãy lập tức đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, tư vấn và đưa ra biện pháp chữa trị kịp thời, hạn chế các biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe. Chúc bạn mau khỏi bệnh!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *