Cấu tạo và chức năng của đĩa đệm

Trong xã hội hiện đại, các bệnh lý về đĩa đệm xuất hiện ngày càng nhiều với mức độ nguy hiểm cao. Tuy nhiên rất nhiều người vẫn chưa có sự hiểu biết về đĩa đệm. Vậy đĩa đệm là gì? Cấu tạo và chức năng của đĩa đệm ra sao. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm là phần đệm lót có đàn hồi nằm ở giữa các đốt sống trong cơ thể người. Các đĩa đệm có hình tròn phẳng, có đường kính khoảng 2,54cm với độ dày được ước tính khoảng ¼ đường kính. Trên thực tế, độ dày của đĩa đệm sẽ có sự thay đổi theo thời gian do sự bào mòn, thoái hóa và một số bệnh lý mắc phải liên quan đến đĩa đệm.

đĩa đệm là gì

Chúng có cấu trúc dạng sợi xếp khít nhau xung quanh một vòng tâm, được gắn kết bởi nhân keo gelatin. Thông thường, một người phát triển bình thường có tổng cộng 23 đĩa đệm xen giữa các cột sống. Chúng có sự mềm dẻo, đàn hồi như những miếng đệm cao su lót giữa các đốt sống.

Cấu tạo của đĩa đệm

Về cơ bản, mỗi đĩa đệm đều được cấu tạo bởi ba thành phần chính bao gồm: bao xơ cứng, nhân nhầy hay nhân keo, tấm sụn tận cùng. Dưới đây là các đặc điểm cụ thể của các thành phần này.

Bao xơ

Bao xơ là phần bao bọc bên ngoài của đĩa đệm, bọc lấy nhân nhầy ở phía trong. Bao xơ đĩa đệm được cấu tạo bởi sự kết hợp của hàng loạt sợi collagen có tính đàn hồi cao, chúng có sự liên kết chặt chẽ với nhau tạo thành hình elip. Bộ phận này đem đến khả năng bảo vệ đĩa đệm, đặc biệt là vùng nhân nhầy bên trong. Nhờ có bao xơ, cột sống có thể duy trì ở vị trí cân bằng, chống lại các tác động mạnh từ bên ngoài, từ đó mới có thể đảm bảo an toàn và hoạt động hiệu quả.

Nhân nhầy

Nhân nhầy hay còn thường được gọi là nhân keo có dạng dịch nhầy, không màu và trong suốt. Nhân nhầy của đĩa đệm chủ yếu được cấu thành bởi các proteoglycans. Chức năng chính của nhân nhầy là ngậm nước để tạo độ phồng, tạo sự trơn mượt mượt cho quá trình vận động của các đốt sống. Hàm lượng nước trong nhân nhầy sẽ có sự thay đổi theo thời gian. Thông thường càng trưởng thành, độ tuổi càng lớn thì lượng nước trong nhân của đĩa đệm sẽ càng giảm xuống thấp hơn.

Tấm sụn tận cùng

Tấm sụn tận của được cấu tạo bởi một số thành cơ bản có thể kể đến như: canxi, nước, collagen và proteoglycans. Đây là phần nằm ở giữa bao xơ bên ngoài và mân sụn thân sống. Tấm sụn tận cùng của đĩa đệm có chức năng chính là bản vệ phần thân đốt sống, ngăn chặn sự chèn ép của lớp dịch nhầy vào sụn xương. Bên cạnh đó, bộ phận này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc chống viêm, chống nhiễm khuẩn, giảm nguy cơ mắc phải căn bệnh viêm xương tủy nguy hiểm.

Chức năng của đĩa đệm

Đĩa đệm là bộ phận vô cùng quan trọng trong hệ xương khớp nói chung và đối với cột sống nói riêng. Dưới đây là một số vai trò, chức năng của đĩa đệm đối với hoạt động của cột sống, đối với tổng thể sức khỏe của con người.

Kết nối các đốt sống

Cột sống của mỗi người được hình thành bởi các đốt sống với sự kết nối vững chắc thành một khối. Để có thể có được sự liên kết này, chắc chắn không thể thiếu đi vai trò của các đĩa đệm. Mỗi đĩa đệm nằm xen giữa các đốt sống giúp gắn kết các đốt sống, cùng với gân và dây chằng tạo nên một tổng thể hoàn chỉnh. Con người không chỉ đứng vững được mà còn có thể hoạt động hết sức linh hoạt nhờ sự kết nối mềm dẻo, linh hoạt của các đĩa đệm.

chức năng của đĩa đệm

Phân tán lực tác động đến cột sống

Nằm ở giữa các đốt sống, đĩa đệm có vai trò giống như một miếng đệm đàn hồi. Trong quá trình vận động, cột sống sẽ phải chịu áp lực, sự tác động đến từ nhiều phía. Các đĩa đệm sẽ giúp phân tán các lực này, giúp cột sống không bị quá tải, hỗ trợ các hoạt động diễn ra mượt mà trơn tru hơn. Khi gặp bất cứ va đập nào, đĩa đệm cũng sẽ bảo vệ cột sống trước các chấn thương nghiêm trọng.

Hỗ trợ trao đổi chất 

Ngoài ra, đĩa đệm cũng có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trao đổi chất của cơ thể. Các chất dinh dưỡng sẽ được khuếch tán thông qua quá trình trao đổi chất giữa màng của các vòng sợi.

Một số bệnh về đĩa đệm thường gặp

Ngày nay, các căn bệnh về đĩa đệm mà con người mắc phải ngày càng nhiều. Bởi đĩa đệm là bộ phận chịu lực, chịu sự ma sát giữa các đốt sống nên rất dễ bị tổn thương. Dưới đây là một số căn bệnh dễ gặp phải ở đĩa đệm.

  • Thoái hóa đĩa đệm: Thoái hóa đĩa đệm là căn bệnh phổ biến ở người cao tuổi. Theo thời gian, đĩa đệm sẽ bị xẹp dần do mất nước, độ mềm dẻo không còn được như ban đầu. Lúc này, đĩa đệm thoái hóa sẽ khiến các đốt sống khô xơ hơn, khi di chuyển sẽ dễ gây viêm nhiễm, đau đớn hơn.
  • Căng đĩa đệm: Tình trạng căng đĩa đệm thường gặp ở những người hay màn vác nặng, vận động di chuyển mạnh và nhiều. Thông thường, người bị căng đĩa đệm là những người mắc phải chấn thương bong gân, giãn dây chằng… Căng đĩa đệm cần được chữa trị sớm nếu không sẽ dễ gây viêm nhiễm cho đốt sống.
  • Phình đĩa đệm: Phình đĩa đệm là tình trạng đĩa đệm chệch ra khỏi vị trí ban đầu. Nguyên nhân xuất phát từ bao dịch hoạt bị yếu, chất nhân nhầy thoát ra bên ngoài. Khi đĩa đệm bị phình, đĩa đệm có thể chèn ép lên các dây thần kinh cột sống, khiến người bệnh đau đớn và khó khăn trong việc vận động.
  • Thoát vị đĩa đệm: Thoát vị đĩa đệm là hiện tượng chất nhầy bên trong nhân đĩa đệm thoát ra bên ngoài. Chất nhầy này chèn ép vào cột sống và các dây thần kinh, gây viêm nhiễm và đau đớn cho người bệnh. Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh nguy hiểm, có thể gây bại liệt nếu không được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời.

Bài viết trên đây đã cung cấp đến độc giả những thông tin cơ bản về đĩa đệm cột sống. Hiểu được cấu tạo và chức năng của đĩa đệm sẽ giúp nâng cao nhận thức về các căn bệnh liên quan đến bộ phận này. Chúc các bạn luôn khỏe mạnh!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *